De kracht van bomen

Interview met Marion Demanet – Alphagem

Bomen hebben tijd nodig, en die nemen ze ook. In die traagheid zit hun kracht. In knoppen, bladeren, schors en wortels zit een intelligentie die zich blad per blad, wortel per wortel, over miljoenen jaren heeft gevormd. Altijd weer krijgt die intelligentie een andere vorm, afhankelijk van waar de boom wortel schiet. In zand, in klei, op rots, aan een oever, of met zijn voeten in het water. Wind en zon, kou en hitte, droogte en overvloed — het schreef allemaal een verhaal in zijn hout.

Marion Demanet werkte tot voor kort bij Alphagem, een Luxemburg bedrijf. Ze was er aan de slag als product-specialist, en kan eindeloos boeiende verhalen over bomen vertellen.

Eerst en vooral, wat is gemmotherapie? De gemmotherapie is een jongere tak binnen de plantkunde. Gemmotherapie gebruikt extracten van jonge knoppen, net op het moment dat de plant al zijn energie verzamelt om
te groeien. Ze bevatten actief delende cellen die deel uitmaken van het vroege ontwikkelingsstadium van de plant. Het woord komt van het Latijnse gemma, dat zowel ‘knop’ als ‘edelsteen’ betekent. Deze plantendelen bevatten de volledige groeipotentie van de volwassen plant. Ze zijn rijk aan vitaminen, enzymen en andere plantaardige stoffen.

Hoe krijgen jullie de kracht van deze knoppen verwerkt tot een extract?
Eerst oogsten we de knoppen, met de grootste zorg natuurlijk. En daarna verwerken we ze tot een vloeibaar extract met behulp van een mengsel van water, alcohol en plantaardige glycerine. We noemen dit een moedermaceraat.

Wat doen deze extracten voor de mens?
Gemmotherapie sluit aan bij processen die al in het lichaam aanwezig zijn. Elke knop draagt een eigen verhaal in zich, en naargelang haar oorsprong wordt ze in verschillende benaderingen gebruikt. Sommige knoppen worden al lang in verband gebracht met het lymfestelsel, andere met de natuurlijke werking van de lever. Er zijn ook knoppen die traditioneel worden gezien als ondersteunend voor een evenwichtige hormonale activiteit. En in periodes waarin mensen zich wat uitgeput voelen, grijpen ze vaak naar extracten die in oude tradities met veerkracht worden geassocieerd. Zo vormt gemmotherapie een zachte manier om aan te sluiten bij wat het lichaam van nature al doet.

Wat kun je ons vertellen over de bomen op de Middelberg?
Wist je dat er intussen een tak is ontstaan binnen de natuurgerichte tradities die volledig werkt op basis van bomen? De silvotherapie. Dat is een vorm van werken waarbij je het bos of een natuurlijke omgeving opzoekt om je welzijn te bevorderen. Het draait niet om wandelen met een doel, maar om bewust en traag aanwezig zijn in de natuur: ruiken, voelen, luisteren, kijken, en zo een verbinding aangaan met het bos. Het nemen van bosbaden begint stilaan al wat meer ingeburgerd te raken. Trouwens, die professor van jullie, dat moet wel een heel spirituele man geweest zijn. Omdat hij een opvallend evenwichtige mix aan bomen op zijn Middelberg heeft geplant. Hij voelde dat blijkbaar heel goed aan.

Evenwichtige mix?
Ja, er zijn mannelijke en vrouwelijke bomen. De den en de eik worden in traditionele interpretaties geassocieerd met een meer actieve energie. De berk en de linde met een zachte, ontvankelijke energie. En de professor heeft hierin echt een bijzonder evenwicht gevonden. Wist je trouwens dat bepaalde bomen elkaar ook opzoeken in de vrije natuur? Loop maar eens door een bos: aan de ene kant zie je vaak bomen met een meer actieve energie, aan de andere kant bomen met een meer zachte energie. Wij gebruiken in onze mengsels dan ook de bomen die elkaar spontaan opzoeken. Ze worden traditioneel gezien als complementair. Ook in de gemmotherapie.

Zijn er ook bomen die liever alleen staan?
De okkernoot wordt vaak beschreven als een boom die goed gedijt op zichzelf. Hij staat symbool voor grenzen en zelfstandigheid. In gemmotherapie wordt hij vaak in verband gebracht met thema’s rond duidelijkheid en afbakening. Toeval bestaat blijkbaar niet in de natuur.

De professor heeft heel wat eiken geplant.
O, de eik. Zo’n prachtige boom. De leeuw van het bos. De koning van het woud. Majestueus en onverzettelijk. Wist je dat je al heel wat kunt afleiden uit hoe een boom eruitziet? Wij gebruiken hem in benaderingen die gericht zijn op vitaliteit en energie. Hij draagt bij tot het behoud van normale energieprocessen op latere leeftijd. Geen toeval dat hij in zoveel culturen symbool staat voor mannelijkheid en standvastigheid. De eik draagt zijn enorme kracht zoals hij zijn kruin draagt: met waardigheid. Misschien heeft professor Bouts hem daarom wel gekozen. De professor had een zeer zwakke gezondheid en is echt wel vaak overwerkt geweest. Het is dus wel mogelijk dat hij voelde dat de kracht van die boom kon aansluiten bij wat hij nodig had. Mensen die spiritueel zijn kunnen dit echt duidelijk aanvoelen.

Wat kun je over de den vertellen? In ons geval: de zeeden.
Dennen groeien op schrale bodems, op arme gronden. Mensen denken dan: die bomen hebben niet veel nodig. Maar het is eigenlijk andersom: het is de den die de bodem hermineraliseert. Híj is actief. Daarom wordt hij vaak bewust op zulke gronden geplant. En in gemmotherapie wordt de den traditioneel gebruikt in contexten waarin men aandacht heeft voor de mineralenbalans. De geur van dennennaalden wordt vaak ervaren als verfrissend, als een frisse wind door je systeem. Ik vind hem een boom die adem geeft, aan lichaam én geest.

Hoe zit het met de berk?
Eén woord: licht. Een berk kan leven bij minimaal licht. Hij laat het zonlicht ook letterlijk door. Hij is eigenlijk de tegenhanger van de den. Heb je het nog niet gemerkt? Dennenbossen zijn donker. In berkenbossen speelt het zonlicht vrij tussen de stammen. Nu je het zegt!

Is het daarom dat de berkenbossen van Rusland bijna lijken te stralen?
Absoluut! En weet je, de Kelten wisten dit al lang? In het voorjaar dronken ze berkensap, een waar levenselixir. Die oude volkeren, Kelten en Germanen, brachten hun hele leven dan ook in bossen door. Ze leefden letterlijk samen met de bomen. Daardoor ontwikkelden ze een diepgaande kennis. Ze voelden de bomen aan. Wisten waar hun kracht en heiligheid lagen. Wij zijn die wijsheid in de loop der eeuwen kwijtgeraakt. Maar langzaam keren we terug.

Wat doet de berk voor ons?
Hij wordt in de gemmotherapie gebruikt op manieren die aansluiten bij wat het lichaam van nature al doet. Hij wordt al lang in verband gebracht met de nieren en de lever, met een evenwichtige vochtbalans en met het natuurlijke herstel van weefsels. Ik zeg altijd: met zijn lichte en verfrissende energie wordt de berk vaak ervaren als een lenteschoonmaak van binnenuit. Het is een prachtboom, een zachte vernieuwer.

Schitterend uiteraard. Dan is er nog de beuk.
De beuk leert ons dat stevigheid niet hetzelfde is als starheid. Hij nodigt uit tot soepelheid en meebuigen met wat er komt. Hij is de boom die je kunt gebruiken als je ’s morgens wakker wordt met stijve gewrichten. Dan kun je beroep doen op de beuk. En hij leert je ook verdraagzaam zijn. Dat is ook een vorm van soepelheid natuurlijk. In gemmotherapie wordt hij vaak gekozen door mensen die waarde hechten aan soepel bewegen of mentale veerkracht.

Hoe zit het met de acacia?
Een uitgesproken vrouwelijke boom. Maar laat je niet misleiden door dat zachte uiterlijk: hij kan zelfs bosbranden doorstaan. Vandaar de associatie met onsterfelijkheid en bescherming. In het oude Egypte stond de acacia symbool voor de onsterfelijkheid van de ziel, en ook voor vriendschap. Hij draagt tegelijk zachte blaadjes én scherpe doorns. Zoals het leven zelf eigenlijk. In de gemmotherapie wordt de acacia in verband gebracht met periodes van spanning in het spijsverteringsstelsel. De boom zelf is bestand tegen de grootste vormen van stress, en wordt geassocieerd met het behoud van een normale maagfunctie. Ongelooflijk! En ik die dacht dat een boom gewoon een boom was. Wie leert kijken naar bomen, ziet meer dan hout en blad. In elke bast, in elke knop leeft een verhaal, een kracht, een herinnering. Gemmotherapie sluit aan bij oude tradities waarin bomen ons kunnen spiegelen, inspireren en begeleiden. Zolang we maar bereid zijn te luisteren. Misschien is het tijd dat we hun traagheid opnieuw waarderen. Want in hun ritme ligt een wijsheid verscholen die we zijn kwijtgeraakt, maar die nog steeds beschikbaar is. Stil. Maar krachtig.

bron: Alphagem